Kiracı ve Ev Sahibi Hakları: Bilinmesi Gerekenler

Kira ilişkisinde tarafların hakları Türk Borçlar Kanunu ile belirlenmiştir. Sözleşmeye yazılmış olsa bile kanuna aykırı maddeler geçersiz sayılır.

Kira artış oranı

Konut kiralarında yıllık artış, tüketici fiyat endeksinin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemez. Sözleşmeye daha yüksek bir oran yazılmış olsa dahi bu sınır uygulanır.

Beş yıldan uzun süren kira ilişkilerinde, tarafların talebiyle mahkeme kira bedelini hakkaniyete göre yeniden belirleyebilir.

Depozito

Konut kiralarında depozito, en fazla üç aylık kira bedeli kadar olabilir. Kiracı taşınmazı teslim aldığı gibi bıraktığında depozito iade edilir. Olağan kullanımdan kaynaklanan yıpranma kiracıdan istenemez.

Tahliye hangi hâllerde istenebilir?

• Konut ihtiyacı: Ev sahibi, kendisi veya bakmakla yükümlü olduğu kişiler için konut ihtiyacı doğduğunda tahliye isteyebilir. Bu durumda taşınmaz üç yıl boyunca başkasına kiraya verilemez.
• Yeniden inşa veya esaslı onarım: Taşınmazın kullanımının imkânsız hâle geldiği durumlarda.
• Yeni malikin ihtiyacı: Taşınmazı satın alan kişi, edinme tarihinden itibaren bir ay içinde yazılı bildirim yapıp altı ay sonra dava açabilir.
• Kira ödenmemesi: İki haklı ihtar sonrası tahliye davası açılabilir.

On yıl kuralı

Belirli süreli kira sözleşmelerinde, on yıllık uzama süresinin sonunda ev sahibi sebep göstermeksizin sözleşmeyi sona erdirebilir. Bunun için sürenin bitiminden en az üç ay önce yazılı bildirim yapması gerekir.

Sözleşme yenileme ve çıkış

Bir yıllık süre dolduğunda sözleşme kendiliğinden bir yıl daha uzar. Kiracı, sürenin bitiminden en az on beş gün önce yazılı bildirimde bulunarak sözleşmeyi sona erdirebilir. Bildirim yapmazsa sözleşme yenilenmiş sayılır.

Giderler kime ait?

Kural olarak taşınmazın kullanımıyla ilgili giderler kiracıya, taşınmazın kendisine ilişkin ana giderler mal sahibine aittir. Örneğin ana gider niteliğindeki büyük onarımlar mal sahibine, olağan bakım ve temizlik giderleri kiracıya aittir. Aidat kalemlerinin kimin sorumluluğunda olduğunu sözleşmede açıkça yazın.

Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki veya mali danışmanlık yerine geçmez. Oranlar ve tutarlar her yıl değişebilir; işlem yapmadan önce güncel mevzuatı kontrol edin veya bir avukata ya da mali müşavire danışın.